GGF/Regiobrugge.be: Paastoespraak op het Brugse Stadhuis, 16 april 2004

Lappersfort- en Chartreusebrieven en -toespraken

Feestbundel "Tekens aan de Wand"

Bundel met historische toespraken en open brieven pro Lappersfort en Chartreuse,
gepubliceerd tussen juli 2002 en mei 2004.

EEN UITDAGING VOOR BRUGGE : "WORD ROLMODEL VAN DUURZAME EN DIERBARE STEDELIJKHEID"

Het is prettig een Bruggeling te zijn. De hele wereld is jaloers op Brugge. "O, jij hebt geluk!" krijgt een Bruggeling in het buitenland steevast te horen. Mensen zijn bereid zich de hals te laten oversnijden, als het maar in het Brugge van Pieter Aspe gebeurt. De harde kern van Anderlecht zal wel eens spotten met de schietvaardigheid van Club, nooit met de charme van 'Brugge die Scone'.

Het is goed leven in Brugge. In het centrum van de stad word je besprongen door duizend opwindende ervaringen. Op Madame de Pompadour na kan je er alle 'divertissements des rois' (Pascal), savoureren. Hou je van kerken en musea, of eerder van kant- en chocoladewinkeltjes? Welke keuze je ook maakt, je deelt ze met drommen extatische toeristen uit vijf continenten. In Brugge kan je ook genieten van magnifieke concerten, toneelspelen, straatoptredens, stoeten en processies, romantische boot- en koetstochtjes. De Euros springen op en neer in je zak, ongeduldig als ze zijn om kennis maken met de Brugse cafés, klasserestaurants, frituren, tearooms, filialen van multinationale ketens, zelfstandige winkels,.... Een eindeloze stroom van steeds nieuwe gezichten glijdt door de straten, waaronder misschien, wie weet, dat ene gezicht,... Je springt op de fiets en in luttele minuten bereik je de Groene Gordel rond Brugge, waar het zicht van weiden, akkers en bossen, en van dieren die kalme tevredenheid uitstralen, je tot rust brengt. Brugge is een heel aparte stad, een stad met een groots verleden die op zeker ogenblik verpauperde, maar in de twintigste eeuw economisch en cultureel weer aan het schitteren ging. De buitengewone geschiedenis van hun stad vervult de Bruggelingen niet enkel met passieve nostalgie, maar ook met de actieve wil om de herwonnen glans van Brugge te helpen bestendigen. De prachtige lijfspreuk van de heren van Gruuthuse 'Plus est en vous' is in Brugge niet vergeten.

Kijk maar, Brugge neemt absoluut geen vrede met de rol van kokette dame, die bijna louter dankzij haar fascinerende retro-look 3,5 miljoen toeristen per jaar kan inpalmen. Brugge wil méér! Onze stad ambieert in diverse domeinen een vooraanstaande rol, ondermeer op sportief gebied (Club Brugge kampioen!), op cultureel gebied (Brugge Europese Culturele Hoofdstad 2002), op logistiek gebied (Zeebrugge, Europa's grootste auto-overslaghaven) en op economisch gebied (Brugge, toekomstig hoofdkwartierencentrum). Uit de piek- en dalgeschiedenis van hun stad hebben de Bruggelingen geleerd dat 'een lang en gelukkig leven' niet te danken is aan goeie feeën of witte magie, maar aan een succesvolle respons op soms tergende uitdagingen.

Een groep Bruggelingen, die zich met een allusie op Brugge's historische rol als welvarend knooppunt van Hanzestedenverkeer, het Hanzestadnetwerk noemen, hebben een analyse gemaakt van de belangrijkste uitdagingen waarvoor Brugge zich vandaag gesteld ziet. Je kan deze uitdagingen in twee simpele woorden samenvatten: duurzaamheid en dierbaarheid. Een stad, of welke leefgemeenschap ook, die prijsstelt op nog een lange toekomst, moet dringend overschakelen op duurzaamheid. Een stad die een gelukkige geschiedenis tegemoet wil gaan, zal dierbaarheid moeten inbouwen in de relaties tussen bestuur en bevolking. 'Duurzaamheid' en 'dierbaarheid' zijn goed in het oor liggende mantra's. Het komt er op aan ze niet af te dreunen tot iedereen er geeuwerig van wordt. Je kan ze beter hanteren als 'shake & move' instrumenten. Dat doet het Hanzestadplan door concrete, gedurfde voorstellen te lanceren. Bijvoorbeeld: bouw een hoofdkwartierencomplex pal in het historische centrum van de stad, op de open ruimte aan het oude Sint-Jan. Of nog: kies in Brugge voor een levendige grassroots-democratie en richt een Communicatieraad op. Het Hanzestadplan-bis, dat wij hier vandaag als afgevaardigden van het Hanzestadnetwerk komen overhandigen, is de resultante van een intense dialoog met tal van politieke en economische actoren. Het Hanzestadnetwerk is wel degelijk een 'lerende organisatie'.

Wat de urgentie van een duurzaamheidstrategie betreft heeft het Hanzestadnetwerk veel geleerd van de Lappersforters. De modale krantenlezer en beeldbuiskijker heeft weet van de almaar dalende ecologische kwaliteitsparameters, over de hele wereld en in de eigen regio. Maar hij klasseert de berichten over verdwijnende plantensoorten, insecten, vogels,...ook in het Brugse, als helaas nog een rijtje sombere statistieken waar je best niet te lang bij stil staat. De Lappersforters daarentegen bleven wel met kloppend hart stil staan bij de boodschap die ze capteerden: "Vraag nooit voor wie de doodsklok luidt, ze luidt voor jou." (John Donne). Zij interpreteerden die boodschap als een dringende mobilisatie-oproep en investeerden méér dan een jaar van hun jonge leven in de bescherming van het bedreigde Lappersfortbos. Het Hanzestadplan is ondermeer een pleidooi om in Brugge alleen nog 'duurzame' grote bouwprojecten aan te vatten, rekening houdend met een terechte opmerking van architect Rem Koolhaas: "Architectuur is een trage discipline." Wat vandaag wordt gebouwd staat binnen enkele decennia, misschien enkele eeuwen, wellicht nog overeind. De overheid die nu nog plant, op ruimte beslag legt en bouwt tegen de principes van duurzaamheid in, begaat wetens en willens een zonde tegen de komende generatie(s).

Een laatste woord nog over de uitdaging van 'dierbaarheid', zoals die zich voor Brugge stelt. Een 'dierbare' stadspolitiek voeren is blijk geven van warme waardering voor de burger, voor elke burger, en niet alleen voor de invloedrijke, mondige, niet-oppositionele inwoner van de stad. Brugge heeft nog net de omvang waarin het soort 'dierbare' politiek kan gedijen dat de politieke denker Anthony Giddens 'emotionele democratie' noemt. Dat is de democratie die heerst in een gezellig familienest. Als het op geld en bezittingen, kennis, levenservaring en autoriteit aankomt rijzen ouders vanzelfsprekend torenhoog boven hun sloebers van kinderen uit. Maar dienen in het gezin beslissingen genomen, dan blijkt dat de wensen en belangen van de kinderen minstens even zwaar, ja meestal zwaarder doorwegen, dan die van de machtige volwassenen. De beoefening van 'emotionele democratie' op het niveau van een stad vergt van de bestuurders een grote mate van inlevend meevoelen met de gewone burger. Natuurlijk blijven de bestaande stadsorganen en adviesraden een onvervangbare rol spelen. Het Hanzestadplan suggereert evenwel dat Brugge ook nog een Communicatieraad (naar Turnhouts model) zou creëren; waar stadsbestuur, ambtenarij, actieve burgers en middenveld rechtstreeks, van mens tot mens, met elkaar over stadsaangelegenheden kunnen praten. Bij ontstentenis van dergelijke Communicatieraad richten wij ons vandaag, als afgevaardigden van het Hanzestadnetwerk, tot het Stadsbestuur via een Paasei. Wij hopen dat vorm én inhoud van dit Paasei onze stadsbestuurders zullen bevallen.

Jozef De Coster, voorzitter van het Groene Gordel Front

Stadhuis Brugge, gelegenheidstoespraak bij het afgeven van het Hoopvol Paasei gevonden aan het Lappersfortbos, anderhalf jaar na de ontruiming van het bezette Lappersfortbos

Inhoud

De Lappersforters, door Peter Mahieu

Algemene Voorwaarden